In-nefqa attwali fuq is-sistema ta’ distribuzzjoni kienet inqas mill-budget allokat
![](http://weekly.uhm.org.mt/wp-content/uploads/2024/07/feature-524-1024x575.jpg)
Minkejja evidenza ċara ta’ żieda qawwija fid-domanda, l-Enemalta naqset milli twettaq l-investiment kapitali mwiegħed fis-sistema tad-distribuzzjoni, biex fl-aħħar mill-aħħar ir-realtà ħarġet fid-deher bil-qtugħ tad-dawl tal-jiem li għaddew.
Din il-konklużjoni ħarġet minn investigazzjoni mill-Uffiċċju Nazzjonali tal-Verifika (NAO) dwar il-livell ta’ ppjanar tal-Enemalta f’dak li għandu x’jaqsam mas-sistema tad-distribuzzjoni tal-elettriku.
Fil-konklużjonijiet tiegħu, l-NAO ġibed l-attenzjoni dwar it-tnaqqis fl-investiment kapitali fis-sistema tad-distribuzzjoni ta’ vultaġġ għoli, fl-isfond tal-fatt li dan kien is-settur li fih seħħew il-ħsarat fis-sajf tal-2023.
Jirriżulta li fl-għaxar snin bejn l-2014 u l-2023 l-ammont totali ta’ fondi allokati biex jissaħħaħ in-netwerk kien ta’ €177.6 miljun. Madankollu, dawn il-fondi ma ġewx utilizzati bis-sħiħ peress li l-flus li fil-fatt intefqu kienu biss €111.4 miljun, jiġifieri €66.2 miljun inqas mill-ammont ivvutat.
Fondi allokati (€) | Minfuqa (€) | Differenza (€) | |
2014 | 13,587,100 | 14,550,671 | 963,571 |
2015 | 22,906,554 | 12,726,436 | -10,180,118 |
2016 | 23,758,332 | 17,624,663 | -6,133,669 |
2017 | 28,484,957 | 19,826,601 | -8,658,356 |
2018 | 22,981,387 | 13,571,944 | -9,409,443 |
2019 | 15,102,999 | 7,872,024 | -7,230,975 |
2020 | 17,742,037 | 8,489,056 | -9,252,981 |
2021 | 10,876,000 | 4,780,423 | -6,095,577 |
2022 | 11,150,000 | 6,232,954 | -4,917,046 |
2023 | 11,000,000 | 5,736,684 | -5,263,316 |
Totali | 177,589,366 | 111,411,456 | -66,177,910 |
L-Enemalta ġġustifikat din id-diskrepanza billi qalet li dan kien minħabba diversi limitazzjonijiet li illimitaw l-ammont ta’ xogħol li setgħet twettaq f’kull sena partikolari, u semmiet in-numru ta’ kuntratturi disponibbli, kwistjonijiet ta’ akkwist relatati ma’ cables ta’ vultaġġ għoli u limitazzjonijiet interni ta’ riżorsi umani. F’dan il-kuntest, ma ngħatat l-ebda raġuni għaliex sena wara l-oħra l-kumpanija baqgħet talloka fondi meta kienet taf li ma setgħux jintefqu għal kollox.
Matul il-perjodu taħt reviżjoni, id-domanda kompliet tikber irrispettivament mit-temp u minn kemm għamlet sħana. Xejra bħal din kienet ovvja b’mod ċar min-numru ta’ arloġġi tal-elettriku installati li żdiedu b’mod kostanti minn 291,426 fl-2014 sa 377,311 fl-2023. Il-mudell irrifletta ż-żieda fil-popolazzjoni u ż-żieda qawwija fl-industrija tal-kostruzzjoni.
Fir-rimarki finali tiegħu l-NAO innota li, anke permezz ta’ analiżi profonda, kien evidenti li n-nuqqasijiet fl-ippjanar u l-investiment kapitali tal-Enemalta fis-sistema tad-distribuzzjoni ta’ vultaġġ għoli, kellhom impatt negattiv fuq il-prestazzjoni fl-operat tagħha.
Filwaqt li l-istatistika meteoroloġika tikkonferma li s-sitwazzjoni taggrava fis-sajf meta togħla t-temperatura, l-NAO ikkonkluda li n-nuqqasijiet fl-ippjanar u l-investiment, fi gradi differenti, ikkontribwew għall-qtugħ fit-tul tal-provvista f’Lulju tal-2023.
Minkejja li għaddiet, hemm sinjali ċari li n-netwerk tad-distribuzzjoni tal-enerġija għadu mifni bil-problemi minkejja l-wegħdiet ripetuti li kien qed isir titjib biex dan ikun jiflaħ għaż-żieda fid-domanda tax-xhur sħan tas-sajf.